Lapacho

Tajemnicze lapacho to produkt, który od pewnego czasu można znaleźć również w polskich sklepach. Choć nadaje mu się ogólną nazwę herbaty, nie powstaje, jak większość herbat, ani z drzewa herbacianego, ani z liści lub kwiatów. Jest to kora drzewa rosnącego w Ameryce Południowej, skąd wywodzi się lapacho. W tamtym regionie jest znane ze swoich cudownych, leczniczych właściwości. Czasem nazywa się je herbatą Inków. Podobno ta starożytna cywilizacja zawdzięczała swoje zdrowie i długowieczność właśnie lapacho.

Różowe drzewo
W Ameryce Południowej rośnie potężne drzewo Tabebuia impetiginosa, miejscowym znane raczej jako Ipe Roxo, bo w okresie kwitnienia pokrywa się tysiącem różowych kwiatów. Wysokością przekracza często 30 metrów, a jego korzenie sięgają tak głęboko, że nie powali go żadna wichura. Długi, smukły pień i korona o okrągłym kształcie zdobyły mu opinię drzewa dekoracyjnego i jako takie często jest sadzone w ogrodach i parkach.

Ma twarde drewno, trudno poddające się obróbce, dlatego nie bywa wykorzystywane do produkcji mebli czy podług. Zewnętrzna kora, która kryje warstwę wykorzystywaną do produkcji lapacho, jest szarobrązowa i również bardzo twarda. Tabebuia impetiginosa dzięki swojej urodzie i niezwykłym właściwościom leczniczym jest narodowym drzewem Paragwaju.

Właściwości zdrowotne
Południowoamerykańscy Indianie ze szczepu Callawaya używali kwiatów, liści i kory z drzewa lapacho do przyrządzania lekarstw. Wewnętrzną warstwę kory nazywali taheebo. To właśnie z tej części powstaje lapacho. Chociaż picie napoju przygotowanego z kory może wydawać się dziwnym pomysłem, doświadczenia Indian Callawaya wstępnie potwierdzają badania naukowe, choć są one na razie nieliczne. Lapacho podobno leczy infekcje i ma właściwości antybiotyczne – może więc pomóc, gdy „ coś nas bierze”.
Przydatne jest także w wypadku schorzeń wywołanych przez wirusy, bakterie lub grzyby. Jest bogatym źródłem minerałów i zawiera substancje niszczące wolne rodniki, pomaga też oczyścić organizm z toksyn, obniża poziom cukru we krwi i ułatwia trawienie, a przede wszystkim wzmacnia odporność. Warto jednak podkreślić, że wiedza o tych właściwościach pochodzi przede wszystkim z doświadczeń medycyny ludowej. Jak dotąd na temat lapacho przeprowadzono niewiele badań, a większość właściwości nich nie została potwierdzona.

Produkcja
W porównaniu z procese m przetwarzania herbaty, produkcja lapacho jest bardzo prosta. Surowiec powstaje z wewnętrznej, delikatniejszej warstwy kory z pnia drzewa Tabebuia impetiginosa. Żeby się do niej dostać, drzewo należy okorować. Na szczęście nie trzeba go w tym celu ścinać, kora zaś odrasta w ciągu roku.

Z zebranej kory oddziela się wewnętrzną warstwę, którą następnie drze się na niewielkie kawałki i suszy. Potem można już pakować korę i sprzedawać.

Przygotowanie
Lapacho przygotowuje się inaczej niż większość herbat czy ziół. Zamiast naparu, należy przygotować odwar. Na każdą filiżankę wody przeznacza się łyżeczkę kory, doprowadza do wrzenia, a następnie gotuje przez 3 – 5 minut. Odwar należy później przecedzić do filiżanek.

Inne nazwy
Lapacho występuje pod wieloma nazwami. Znane jest jako herbata Inków, Pau d’ Arco, Ipe Roxo lub Różowe Ipe (jak drzewo z którego pochodzi) , taheebo. Różnorodność nazw wynika z powszechnego wykorzystywania lapacho jako istotnego składnika medycyny ludowej przez wiele kultur Ameryki Południowej i Środkowej. Lapacho jest powszechnie przyjętą nazwą handlową dla kory z drzewa Tabebuia impetiginosa.

Ireneusz Orzeł
„Filiżanka Smaków” nr 8 (12), grudzień 2009
www.filizankasmakow.pl